Нәруыздардың құрылымына әртүрлі жағдайлардың әсері
Мақсаты
Температура, қышқыл, ауыр металл тұздары нәруыз құрылымын қалай бұзатынын (денатурация) зерттеу.
- Денатурация — нәруыздың екінші, үшінші, төртінші реттік құрылымы бұзылуы. Нәтижесінде агрегация (тұну) жүреді.
- Факторлар: жоғары температура, күшті қышқыл/сілті, ауыр металл тұздары, органикалық еріткіштер, радиация.
- Бақылау сынауығы өзгеріссіз қалады — салыстыру үшін қажет.
- Денатурация көбіне қайтымсыз. Мысал: қуырылған жұмыртқа ақуызы.
Құрал-жабдықтар мен реактивтер
- Сынауықтар мен тұғыр, спиртшам (оттық)
- Нәруыз ерітіндісі (жұмыртқа ақуызы)
- Күшті қышқыл (HNO₃ немесе HCl)
- Ауыр металл тұзы: Pb(CH₃COO)₂ немесе CuSO₄
- Органикалық еріткіш (этанол)
- Тамшуырлар
Алдымен Нәруызды таңдап, 4 сынауыққа да құйыңыз.
Нәруыз
Қышқыл
Pb²⁺
Спирт
🔥
Қыздыру №2
№1 Бақылау
№2 t°
№3 Қышқыл
№4 Металл
Нәтижелерді талдау
№1 Бақылау: мөлдір қалды — денатурация жоқ.
№2 Температура: ақ тұнба — жоғары температура нәруызды денатурациялады.
№3 Қышқыл: ақ тұнба — күшті қышқыл денатурация тудырды.
№4 Ауыр металл (Pb²⁺): тұнба — ауыр металл иондары нәруызбен байланысып коагуляция жасады.
Барлық жағдайда денатурация қайтымсыз болды.